جمال الدين محمد الخوانساري

مقدمة 79

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

مراجعه بفهرست كتابخانه‌ها وبخصوص بروكلمن خصوصيّات هر نسخه معلوم خواهد شد . نكته ديگرى كه تذكر آن بنظر مناسب مىرسد اينست كه در باب انتساب كتاب « الحكم والاحكام من كلام سيّد الأنام » كه إسماعيل پاشا در هديّة العارفين وذيل كشف الظنون « 1 » بآمدى نسبت داده بايد تا موقعى كه مؤيّدى پيدا نشده است كمي تأمّل داشت وفعلا تنها دو كتاب « غرر الحكم ودرر الكلم » و « جواهر الكلام في شرح الحكم والاحكام » را تأليف أو دانست » . نگارنده گويد : چون اين نظر در باره وفات آمدى ( ره ) أقرب بقبول وبهتر از سائر احتمالات است بآن اكتفا كرده ورشته سخن را در اين باب قطع مىكنيم فقط چيزى كه در اين عبارت خوب بنظر نمىآيد همانا احتمال اين است كه « شايد 550 محرّف 505 باشد » زيرا آن با توجه بتحقيق نفيس خود ايشان از قبيل اجتهاد در مقابل نصّ است والسّلام على من اتّبع الهدى . اكنون بر مىگرديم ببيان باقي مطلب سابق ومىگوئيم : بايد دانست كه در اين ساليان أخير عدّه زيادى جزوه ورساله وكتابچه بنام « كلمات على » يا « منتخبى از كلمات على » ونظائر اينها ترجمه ونشر شده ليكن نظر به آن كه معظم آنها بسيار كوچك وبعضي نيز بسيار مخدوش وبىدقّت نظر ميباشد لذا از ذكر آنها در اينجا معذرت مىخواهم بلى ممكن است بعضي از آنها دقيق وخوب هم باشد ليكن من چون در صدد ذكر آنها نيستم بمقام تحقيق آنها در نيامدم بلى از مهمّترين اين دسته ترجمه منتخبى است از غرر ودرر كه بسعى واهتمام آقاى سيّد أبو القاسم مرعشى مدير محترم كتابفروشى حافظ تهيّه ، ومتن وترجمه بخطّ ميرزا طاهر خوشنويس در 369 صفحه بقطع بغلى كوچك وبسال 1368 هجرى مطابق 1327 شمسي در طهران چاپ گراورى شده است آغاز آن بعد از بسملة چنين شروع مىشود :

--> ( 1 ) ذيل أول ستون 414 .